Av. Hilmi Özalp; "Karşılıksız Çeke Hapis Cezası Geliyor"
(0 - CDAJAXVOTE_VOTE_COUNT)
Yazar hakan   
Çarşamba, 17 Ağustos 2016 06:44


Bilindiği gibi 3 Şubat 2012 tarih ve  28193 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, 6273 sayılı Çek Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile karşılıksız çek düzenlenmesine uygulanan hürriyeti bağlayıcı ceza (hapis cezası) kaldırılarak, yerine yeni tedbirler ve düzenlemeler getirilmişti. 


Karşılıksız çek suiistimallerini önlemek amacıyla hazırlanan ve TBMM Genel Kurulunda kabul edilen  ‘ Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişikli Yapılmasına Dair Kanun’ ile karşılıksız çeke hapis cezası uygulaması geri getiriliyor.5941 sayılı Çek Kanunu’nun ‘Amaç ve Kapsam ‘ başlıklı 1.maddesi kapsamında karşılıksız çeke ilişkin hapis cezasının kaldırılmasını müteakip artan karşılıksız çek oranının, gerçek ve tüzel kişi tacirlere ve dolayısıyla ekonomiye zarar vermesi nedeniyle  ‘Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ‘ tasarısı gündeme alınarak meclis genel kurulunda kabul edildi.

5941 sayılı Çek Kanununda yapılan değişikliklere göre ; Karşılıksız çek keşide etmek adli para cezasını gerektiren bir suç olarak tanımlandığından, çek hesabı açtırmak isteyen kişilerin artık bankalara adli sicil kayıtlarını ibraz etmeleri gerekecek. Bankalar ise , çek sahibi gerçek veya tüzel kişinin ya da şirket yetkililerinin çek hesabı açma yasağının bulunup bulunmadığını kontrol etmekle yükümlü olacak. Ticaret siciline tescil edilen şirket yetkilileri hakkında verilmiş bir çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı varsa, bunların yetkilisi olduğu tüzel kişilere de çek defteri verilmeyecek. Çek hesabı sahibinin gerçek kişi olması durumunda kimlik numarası , tüzel kişi ise mersis numarası çek üzerine yazılacak. Çek hesabı sahibi ile düzenleyen kişinin farklı kişiler olması halinde , ayrıca düzenleyenin de kimlik numarası yazılacak. Böylece çek hesabı sahibinin benzer isimli veya ünvanlı kişilerden ayırt edilebilmesi sağlanarak, düzenleyenin net bir şekilde tespit edilebilmesi ve çekin karşılıksız çıkması durumunda çek hesabı sahibine karşı yapılacak başvurularda doğru kişiye ulaşılması sağlanacak. Bir şirketin yönetiminde görev yapan, adına çek düzenlenen kişi, çekleri ödeyemiyorsa başka bir şirket yönetiminde görev alamayacak.

Ciranta için de Mersis veya T.C. Kimlik numarası zorunlu olacak. Karşılıksız çek veren kişi başka şirketin yönetim kurulunda olsa dahi 5 yıl çek yazamayacak.Yeni düzenlemenin getirdiği en önemli yenilik olan ‘KAREKOD ‘ uygulamasıdır. Karekod uygulaması ile bankaların görmüş olduğu riski, çek alanda bilgisayar ve cep telefonu aracılığıyla , çeki veren kişi hakkında bilgileri deyim yerindeyse sicilin görebilecektir. Bu vatandaş ne zamandır çek kullanıyor, bu zamana kadar kaç yaprak çek kullanmış, daha önce verdiği çekleri ödemiş mi, bu konuyla ilgili ihtiyati tedbir konulmuş mu, hakkında haciz kararı var mı, iflas erteleme var mı gibi  bir takım hususları orada görerek hareket edecektir. Karekodlu çekin sisteme kaydedildiği tarihten sonra çek düzenleyen tüzel kişinin temsilcilerinde meydana gelen değişiklikler , çek hesabı sahibi tüzel kişinin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacak. Böylece henüz bankalara ibraz edilmemiş çek adedi ve tutarının 3.kişilerin erişimine açılması, çek hesabı sahibine ait piyasada bulunan çek adedi ve bunların tutarları hakkında bilgi sahibi olunması sağlanırken alacaklıya da çeki kabul edip etmeme hususunda inisiyatif verilmiş olacak. Piyasalarda çeke duyulan güvenin artırılması ve karşılıksız çekin engellenmesi amacıyla çeklerde seri numarasıyla karekod bulunması zorunlu hale gelecek. Yabancı banka tarafından bastırılan çeklerde seri numarası ve karekodun bulunmaması senedin çek olarak geçerliliğini etkilemeyecek. Bankalar 31 Aralık 2016 tarihinden itibaren karekodsuz çek yaprağı veremeyecek.31 Aralık 2016 tarihinden  önce basılan çeklerde ise bu unsur aranmayacak. Kanun karekodsuz eski çekleri kapsamayacak. 

Yapılan değişiklik ile , üzerinde tarih bulunan ve kanuni süresinde ibraz edilen çekle ilgili karşılıksız işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikayeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, bin beş yüz güne kadar adli para cezasına hükmolunacak. Hükmedilecek adli para cezası, çek bedelinin karşılıksız kalan miktarı, çekin üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz tarihinden itibaren işleyecek Kanuni faiz ve Temerrüt faizine ilişkin kanuna göre ticari işlerde temerrüt faizi oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile takip ve yargılama gideri toplamından az olamayacak. Çekin ödenmesi halinde hükmedilen adli para cezası ortadan kalkacak.Hükmedilen adli para cezasının ödenmemesi halinde bu ceza kamuya yararlı bir işte çalıştırma kararı verilmeksizin doğrudan hapis cezasına çevrilecek. Bu hapis cezası ertelenmeyecek, ön ödeme , uzlaşma ,hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümler uygulanmayacak.Karşılıksız çek bedelini ibraz tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tamamen ödeyen kişi hakkında, yargılama aşamasında davanın düşmesine, mahkumiyet hükmünün kesinleşmesinden sonra hükmün bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verilecek.Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı verilenler , yasaklılıkları süresince sermaye şirketlerinin yönetim organlarında görev alamayacak. Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararına ilişkin bilgiler, güvenli elektronik imzayla imzalandıktan sonra UYAP aracılığıyla mersis ile Risk Merkezine elektronik ortamda bildirilecek. Bu kişiler Risk Merkezi tarafından bankalara bildirilecek.Karşılıksız çek davasında mahkeme tarafından , beraat , ceza verilmesine yer olmadığı, davanın düşmesi veya davanın reddine karar verilmesi halinde , çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının kaldırılmasına karar verilecek. Kesinleşen karar Mersis ve Risk Merkezine bildirilecek ve ilan olunacak. Kişin, cezanın tamamen infaz edildiği tarihten itibaren 3 yıl ve herhalde yasağın konulduğu tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra hükmü veren mahkemeden çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının kaldırılmasını isteyebilecek.

Yapılan değişiklik ile , bu suç ile ilgili başvuru daha önceden Cumhuriyet Başsavcılığı’na hitaben yapılırken düzenlemeden sonra  ‘icra mahkemesine’ şikayette bulunulacak. Bu davalar çekin tahsil için bankaya ibraz edildiği veya çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu yer ya da hesap sahibinin yahut şikayetçinin yerleşim yeri mahkemesinde açılacak.Anayasanın 38.maddesine uygun olarak kanun , çeke ceza yasallaşmadan önce keşide edilen çekleri kapsamayacak.Yeni Kanunun beraberinde getirdiği değişiklikler yukarıda kısaca açıklanmış olup, uygulamada yaratacağı etkiler zaman içerisinde gözlemlenecektir.

 
Gazete lan Vermek iin  tklaynz

Marka davalarında hukukçulara ve marka sahiplerine önemli bir kaynak!

adres_kitap